papegaaienkennis: voeding: voedingssupplementen

 

grit - kalk - sepia:

 

Grit en maagkiezels worden door menig papegaaienliefhebber door elkaar gehaald.
Echter de "maagkiezel" is totaal iets anders en wordt elders uitgebreid toegelicht.
Voor de duidelijkheid... de maagkiezel is een steentje dat niet in het lichaam op kan lossen en grit is kalk dat wel in de maag oplost.

Kalk:
Kalk is een belangrijk mineraal dat elke vogel nodig heeft.
Het is noodzakelijk voor de opbouw en het onderhoud van de botten. Kalk gaat beenderverweking tegen.
De pop, die eieren legt, heeft kalk nodig voor de bouw van de eischaal.
Voer je jouw papegaai met de juiste pellets is het voeren van extra kalk meestal overbodig.
Pellets bevatten over het algemeen net voldoende kalk.
Voer je de papegaai hoofdzakelijk met zaden is het geven van extra kalk zeker wel aan te bevelen.
Met name de Afrikaanse papegaaien (onder andere de grijze roodstaart) hebben behoefte aan een kalkrijk menu.
Daarom ook dat er voor de Afrikaanse vogels vaak een pellet waarin extra kalk zit aangeboden wordt.
Geef je de Afrikaanse papegaai standaardpellets dan is wat extra kalk zeker aan te bevelen.
Kuikens hebben in hun groeifase ook extra kalk nodig, in de meeste papvoeders wordt daarin ook wel voorzien.
Zodra je de vogel aan vast voer gaat wennen is het raadzaam wat extra kalk aan dat vaste voer toe te voegen.
Ook popjes die regelmatig eieren leggen hebben baat bij een kalktoevoeging.
De volwassen papegaai kan het extra kalk het beste in een apart bakje in de vorm van grit aangeboden krijgen!
De vogel zal daar dan zelf, volledig naar behoefte, van eten.
Verschillende kalkbronnen zijn: grit, sepia, oestergrit, kalkblok, gistocal en calcivet.


Grit:
bestaat uit (calcium), vaak is het fijngemalen schelp. 
Grit wordt in tegenstelling tot maagkiezels wel in de maag verteerd.
Grit draagt niet of nauwelijks bij tot het vermalen van het voer in de spiermaag.
Door grit te voeren geef je de papegaai extra kalk.


Sepia:
Sepia is eigenlijk de skeletschelp van onder andere de zeekat (inktvis).
Deze spoelen volop aan op de Nederlandse en Belgische stranden
Sepia is zeer kalkrijk en bevat ook goede mineralen, ze worden veel verkocht als knaagspeeltje voor de kleine papegaai.
Het nadeel bij grotere papegaaien is dat deze de sepia meestal in een mum van tijd volledig verpulverd hebben.
Soms wordt ook wel het schaafsel van de sepia door het voer gemengd.
 

Kalkblok:
In de dierenwinkel zijn vaak kalkblokjes te koop die je in de kooi aan de tralies kan hangen.
Net als sepia is een kalkblok ideaal voor de kleinere kromsnavels.


Oestergrit:
Oestergrit is een verzamelnaam voor gewassen, gekookte (soms geroosterde) gebroken schelpen.
Het wordt onder andere vaak aan kippen gegeven, oestergrit wordt langzaam in de krop, de magen en de darmen van de vogel afgebroken en daardoor wordt het kalk en de mineralen erg goed door het lichaam opgenomen. Kippengrit idem dito.
Groot voordeel van oestergrit is dat de verhouding kalk-magnesium ideaal is voor een goede opname van het kalk.


Gistocal en Calcivet:
Ook gistocal wordt wel eens gegeven. Gistocal wordt normaal gebruikt voor puppies.
Voorkom overdosering omdat aan gistocal ook andere mineralen zijn toegevoegd! (o.a. ijzer)
Calcivet is een vloeibaar calciumpreparaat welke men de vogel direct of gemengd door het voer of door het drinkwater toe kan dienen. (zoek via google.nl naar een leverancier)


Dosering:
Hoeveel kalk moet je nu de vogel geven. Helaas zijn daar nog geen onderzoekgegevens over bekend.
Vaak is dat heel moeilijk te bepalen. Diverse omstandigheden spelen daarbij een belangrijke rol.
Allereerst de kwaliteit van de kalk die gegeven wordt.
Daarnaast is het de vraag hoeveel kalk jouw vogel daadwerkelijk van de via de voeding gegeven kalk in het bloed opneemt.
Wanneer de vogel in de rui is, eieren legt, of kuikens voedt heeft deze meer behoefte aan kalk als tijdens de rustperiode.
Om kalk goed in het lichaam op te laten nemen heeft de vogel vitamine D3 en zonlicht nodig.
Geef de vogel regelmatig eivoer, dan krijgt deze in principe voldoende vitamine D3.
Over het algemeen voelt de volwassen vogel instinctmatig aan wanneer het behoefte heeft aan extra kalk.
Heeft de vogel een kalkblok ter beschikking waar die ook regelmatig aan knabbelt dan voldoet de vogel meestal wel zelf voldoende aan zijn kalkbehoefte.
Kalk kan men ook aan het voer toevoegen. Zorg er dan wel voor dat je de kalk niet gelijktijdig met dierlijke eiwitten geeft want deze eiwitten remmen de opname van het kalk af.
Om een indicatie te geven:
Het menselijk lichaam heeft een dagelijkse behoefte van ruim 10 mg. kalk per kilogram lichaamsgewicht.
Ervan uitgaande dat de papegaai, die niet aan het leggen is, voor het dagelijks onderhoud van het lichaam naar verhouding evenveel kalk nodig heeft als de mens zou bij de grijze roodstaart een dagelijkse kalkopname van 5 mg. voldoende zijn.
Wanneer alle toegediende kalk volledig door het lichaam opgenomen zou worden zou een afgestreken theelepel (5 gram) pure kalk voldoende zijn om 100 volwassen grijze roodstaarten van hun dagelijkse portie te voorzien.
 

Overdosering van kalk:
Je kan de vogel niet eenvoudig een overdosering aan kalk geven, meestal verlaat het teveel aan kalk het lichaam langs natuurlijke weg. Echter voortdurend een teveel aan kalk aan je vogel geven kan uiteindelijk tot schade leiden.
Kenmerkend bij een overdosering van kalk is dat de vogel vaker een dunne ontlasting (diaree) afgeeft.
Door overdosering wordt de werking van de bijschildklier ontregeld die onder andere ervoor zorgt dat de eierschaal van juiste dikte is. Paradoxaal zorgt juist een langdurige overdosis aan kalk voor een dunnere eierschaal en kuikens met een zwak beendergestel.
 

Rode klei kan men de papegaai ook gerust aanbieden, men vermoedt dat het een geneeskrachtige werking heeft.
 

Gemengd grit:
Er is ook gemengd grit in de handel dat bestaat uit een mengsel van gemalen schelpen, gemalen bloempot en stukjes houtskool.
Veelal wordt het afgeraden dit mengsel de kromsnavel te geven!!
Het nut van de gemalen bloempot is niet echt aangetoond en houtskool is alleen van belang wanneer de vogel diarree heeft.
 

Waarschuwing:
Overdaad schaadt! Geef nooit teveel!
Een overdosering kalk kan bij kuikens ernstige vergroeiingen veroorzaken.


Algemene opmerkingen:
- Kalk via drinkwater geven is kapitaalvernietiging, zie "drinken".
- Uitgebreide testen bij zaadetende vogels hebben duidelijk aangetoond dat, indien de vogel daartoe de mogelijkheid heeft, deze zelf naar behoefte meer of minder kalk tot zich neemt.
- Fijngemalen kalk kan je bijvoorbeeld geven op een melbatoastje die besmeerd is met pindakaas.
- Fijngemalen kalk kan je ook gewoon over het eten strooien.


Conclusie: geef de volwassen vogels een apart bakje met (oester)grit, een kalkblok of sepia.. 

 

     
supplementen

 

Wat basisinfo:
Dagelijkse behoefte aan calcium van het menselijk lichaam is 700 - 1000 mg.
Magnesium, beweging en zonlicht stimuleren de kalkopname van het lichaam.
Peulvruchten, soja, noten en veel groenten bevatten veel kalk.
Pompoenpitten, volkoren, noten, spinazie, kelp en bieslook bevatten veel magnesium
De kip heeft ongeveer 2500 mg. kalk nodig om een ei te produceren.
Oxaalzuren gaat kalkopname tegen.