gedrag - gedragsproblemen: wetenswaardigheden

 

Hetty's verslag bezoek Drs. Hooimeijer

uitleg 5 stappenplan

 

Verslag bezoek Drs. Jan Hooimeijer

 

Het probleem:

 

Onze grijze roodstaart is 15 jaar oud. We hebben haar in huis gekregen toen ze 7 weken was en nog aan de papvoeding zat. De eerste 3 jaar was het een leuke gezellige vogel die vaak mee ging naar buiten. Af en toe een bakkie koffie drinken bij de buurvrouw en alleen als ik niet thuis was zat ze in de kooi. Toen onze Donna een jaar of 3 was kreeg ze duidelijk voorkeur voor onze oudste zoon Peter, toen 10 jaar oud. Steeds vaker begon ze naar mij te bijten. Na een jaar was ze door niemand meer te benaderen behalve door mijn oudste zoon. Af en toe kwam ze zelfs recht op mij afgevlogen met het doel de stukken uit mijn lijf te bijten. Als ze in de kooi zat (en dat werd steeds vaker) haalde ze lelijk naar mij uit, door de tralies heen. Een paar maanden geleden kwam Peter thuis met de mededeling dat hij op zichzelf ging wonen. Een logisch gevolg zou zijn dat hij Donna mee zou nemen ware het niet dat zijn vriendin als de dood is voor vogels en zeker voor Donna. Ik ben toen op zoek gegaan naar een eventuele oplossing en kwam door het voer dat Donna al 2,5 jaar krijgt bij Drs.Jan Hooimeijer terecht.

 

29 oktober 2006.

Jan Hooimeijer zou een miniworkshop houden in Boelenslaan op een familie dierendag georganiseerd door de partij voor dieren. Omdat ik erg nieuwsgierig geworden was naar de werkwijze van Jan Hooimeijer maar nog enigszins twijfelde leek me de workshop een goed begin. Het kostte niks en toch zou ik iets van zijn methode oppikken. Van te voren heb ik de kliniek voor vogels gebeld met de vraag of iemand van de SPPW (stichting parkieten en papegaaien welzijn) mijn grijze roodstaart zou kunnen kortwieken. Ook heb ik meteen een gaaienwandelwagen bij de SPPW besteld zodat ik alle vliegen in 1 klap zou vangen. Aangekomen in Boelenslaan trof ik vrijwel meteen Jan Hooimeijer. Een fascinerende man vol met verhalen over vogels in het algemeen en kromsnavels in het bijzonder. Hooimeijer negeerde mijn Donna volkomen en vroeg mij hetzelfde te doen. Na een poosje nam hij Donna in de reiskooi mee naar een rustig plekje. Natuurlijk was ik bloed nieuwsgierig en keek met ogen en mond open toe. Mijn eerste grote fout. Hooimeijer legde mij uit dat zelfs een blik van mij voldoende was om Donna onzeker te maken. Vanuit een hoekje achteraf en vanuit mijn ooghoeken heb ik zwijgzaam toe staan kijken. Hooimeijer haalde Donna met een handdoek uit de reiskooi en begon haar even te onderzoeken. Veren waren vrij droog maar verder zag ze er aardig uit. Zonder ook maar een woord tegen Donna te zeggen trok hij voorzichtig 1 van haar vleugels onder de handdoek vandaan en begon te kortwieken. Daarna de andere vleugel en daarna werden haar nageltjes geknipt. En dit alles onder luid gekrijs van Donna. Hooimeijer reageerde nergens op maar deed gewoon wat hij wilde doen. Ik hield mijn adem in want als ik thuis iets deed wat madame niet beviel was een flinke beet van Donna het (in mijn ogen) logische gevolg. Rustig haalde Hooimeijer de handdoek van Donna af en vertelde haar dat ze zo’n flinke vogel was met een heel mooi rood staartje. Donna stapte netjes op zijn hand en keek alsof er niets gebeurd was in het rond. Ik kon weer adem halen. Maar begreep er dus helemaal niks van. Als ik iets nieuws met Donna wilde proberen stelde ik haar altijd gerust met lieve woordjes, deed alles op haar tempo en was voortdurend in de weer met het paaien van mijn vogel. En de bruut deed alles wat mijn Donna niet wilde en ze stapte zomaar op zijn hand! Het was nu dus echt tijd op eens een afspraak te maken in Meppel voor een gedragsconsult.

  

Het gedrags consult

Na een autorit van 2 uur was ik in Meppel aangekomen. Toen Donna en ik aan de beurt waren nam Hooimeijer alleen Donna mee de spreekkamer in en moest ik wachten. Na een minuut of 5 mocht ik ook binnen komen. In de hoek van de spreekkamer zat Donna zich lekker te poetsen, totaal op haar gemak. Hooimeijer vertelde mij dat ik tijdens ons gesprek niet naar haar mocht kijken en niet mocht reageren op haar gedrag. In de paar minuten dat hij alleen was geweest met Donna was hij er achter gekomen dat Donna heel erg onzeker was en absoluut geen kwaaie vogel. Hooimeijer legde me uit dat papegaaien zo veel slimmer zijn dan wij denken. Ze kunnen aan je lichaam zien in wat voor een bui je bent en maken daar gebruik van. Met heel veel voorbeelden heeft Hooimeijer me duidelijk kunnen maken op wat voor een vreselijke manier een papegaai je kan manipuleren. En elke vorm van aandacht is aandacht, dus ook negatieve aandacht vindt een papegaai geweldig. Als Donna mij weer eens beet schreeuwde ik “au”en die show vond Donna geweldig, zij had mij iets laten doen! Dus de volgende keer zou ze me weer bijten want papegaaien houden nou eenmaal van drama. Als ik voorbij de kooi liep hakte ze altijd met haar snavel tussen de tralies naar mij. Meestal had ze dan een stukje mouw van mijn shirt te pakken. Ik reageerde daarop door te zeggen: wat ben je toch een kreng he…weer een shirt met een gat erin! En dus vertoonde ik weer een showtje en Donna genoot! En zo hebben Donna en ik elkaar vermaakt, 12 jaar lang.

Nog een grote fout die ik al die tijd maakte was het feit dat ik altijd recht tegenover Donna stond. Vogels zitten in de natuur niet tegenover elkaar maar naast elkaar. Om Donna respect te tonen mocht ik alleen maar dingen met haar doen als ik naast haar stond/zat. Dus met het uit de kooi halen sta ik nu naast de kooi en kijk vanuit mijn ooghoeken naar Donna. Donna ziet dus maar 1 oog van mij en ik ben op deze manier geen bedreiging voor haar maar vertoon gedag van een vogel die geen kwaad in de zin heeft.

Het weglopen bij de kooi om ongewenst gedrag te negeren heeft ook geen zin. De vogel ziet dat als een beloning: het weglopen is een gevolg van het gedrag dat de vogel vertoont. Belangrijk is om ongewenst gedrag te vervangen voor gewenst gedrag. En wel meteen. Hooimeijer gaf een voorbeeld van een krijsende vogel, op het moment dat de vogel krijst vraag je iets van de vogel wat hij kan. Bijvoorbeeld een liedje fluiten. Als de vogel begint te fluiten is het een hele grote vogel en is het liedje het mooiste liedje dat je ooit gehoord hebt. Op dat moment wordt de vogel beloond voor het liedje, en dat wil de vogel graag, beloond worden voor goed gedrag. Op het foute gedrag kwam geen reactie van de baas dus heeft het geen nut meer voor de papegaai.

Nog een voorbeeld van Hooimeijer: Hij had ooit een kaketoe in de praktijk die heel vaak van de stok af viel. Inmiddels was het vallen zo vaak gebeurd dat het borstbeen van de vogel door de veren heen naar buiten kwam. Hooimeijer heeft de vogel geopereerd en een poosje ter observatie in de kliniek gehouden. De kaketoe viel nooit van zijn stok! Na een poosje kwamen de eigenaren op bezoek bij de kaketoe. Binnen de kortste keren viel de kaketoe weer van zijn stok. De eigenaren schrokken zich een ongeluk en liepen allemaal snel op de kaketoe af. Met lieve woordjes werd het beestje getroost en weer voorzichtig op de stok gezet. En dat was nou juist het probleem, door te vallen kreeg de kaketoe een heleboel aandacht en dat gebroken borstbeen nam hij dus maar op de koop toe.

Hooimeijer heeft me ook uitgelegd hoe het 5 stappen plan werkt. Het is een methode om binnen 2 minuten iets van je papegaai gedaan te krijgen. Om te beginnen ga je naast de vogel staan met iets in je hand, bijvoorbeeld een knuffelbeestje waar je vogel een beetje bang van is. Met dat knuffeltje ga je staan spelen zonder naar de vogel te kijken. Je kunt het speeltje een paar keer omhoog gooien, eraan ruiken en er even in bijten. Je vogel vindt dit machtig interessant en zal nieuwsgierig naar je kijken.

Op dat moment ben je bij stap 2: tjonge jonge, wat ben jij een grote vogel zeg! Je kunt nu naar de vogel kijken zonder je lichaam naar de vogel te draaien.
Stap 3: Je laat je vogel weten dat hij een hele mooie staart heeft en lieve schattige voetjes met 4 teentjes eraan. De vogel luistert naar je en is dus weer een onwijs grote vogel.
Bij stap 4 laat je even het knuffeltje aan de vogel zien en vertel daarbij iets over de kleuren van het knuffeltje. De vogel is dan al dolblij met al die positieve aandacht en zal zeker even naar het knuffeltje kijken.
Bij stap 5 mag de vogel even aan het knuffeltje voelen en is dan weer een fantastische vogel.

Een papegaai heeft het verstandelijke vermogen van een kind van 3.

De vogel is nieuwsgierig en bovendien gek op aandacht. Door hem uit te leggen over van alles en nog wat geef je aan dat je de vogel respecteert en dat je zijn verstandelijk vermogen niet onderschat.

Donna helpt tegenwoordig met de afwas. Ze zit dan naast me op een leuning van een stoel. Ik vertel haar over het glas dat doorschijnend is en de beker die blauw is. Over kleine theelepeltjes en grote soeplepels. De eerste paar keer dat ik dat deed voelde ik mezelf een verwarde dwaas. Maar inmiddels zie ik aan de vogel dat ze het machtig interessant vindt en aandachtig luistert naar wat ik te vertellen heb. Inmiddels is ze zo ver dat ze tijdens de afwas over het aanrecht loopt en als ik haar vraag wat het glas is ze overduidelijk naar een glas toeloopt en dat even met haar tong bevoeld.

Hooimeijer vertelde me ook over oma gedrag: het voordurend op de vogel letten en er voor zorgen dat de vogel niets gebeurd. Op de meest vreemde momenten de vogel zomaar iets lekkers geven en als de vogel zegt: “miauw, miauw” roept oma heel trots: “goed zo vogel, dat doet het poesje !” De vogel wordt op deze manier respectloos behandeld. Hij krijgt alleen heel veel liefde. En dat is nou net waar de vogel niets aan heeft. Sterker nog, je maakt een onzekere vogel die niet begrijpt waarom hij nu iets lekkers krijgt, de vogel begrijpt niet dat hij zo in de gaten gehouden wordt want de vogel kan heel goed voor zichzelf zorgen. En dat weet de vogel maar blijkbaar kan de vogel dat niet want oma zit de hele tijd op hem te letten. Oma is ook niet iemand die de touwtjes in handen heeft. Want als de vogel “miauw”zegt geeft oma antwoord. En zo wordt de vogel dus onzeker.

Ikzelf heb een beetje getwijfeld aan het feit of een papegaai echt alles van je ziet. Maar twee weken geleden had ik een logeer gaai in huis. Volgens de eigenaar wilde de vogel niet uit de kooi, wilde ze niet onder de douche en wilde ze niets uit de hand aannemen maar dat gaf niks want fruit lustte de vogel toch niet. De eerste morgen dat de vogel bij ons in huis was ben ik met de logé in de badkamer gaan zitten met alle deuren en ramen dicht (de vogel was niet gekortwiekt) Binnen 3 minuten had ik haar met de Hooimeijer methode uit de kooi. Vervolgens ben ik zelf gaan douchen en heb de vogel gewoon rond laten lopen door de badkamer. Binnen een paar minuten stond ze met haar koppie om de hoek naar me te kijken. Ik heb haar op de opstapstok laten stappen en heb haar op Donna’s reiskooi gezet. (Donna zit met douchen altijd op haar reiskooi omdat ze zich daar overal aan vast kan houden en als ze het douchen zat is kan ze onder de waterstraal vandaan klimmen). De logé ging na een paar verbaasde blikken rechtop zitten en genoot duidelijk van het warme water. Ikzelf stond ook nog steeds onder de douche en heb me verder niet met de logé bemoeid. Maar vanuit mijn ooghoeken kon ik zien dat ze het prima naar haar zin had. Na de douche heb ik haar in de huiskamer op een wilgentak gezet. De tak hangt voor het raam en onze Donna vindt het naar buiten kijken naar vogeltjes en voorbijgangers helemaal het einde. En de logé dus ook. Ik heb geen verdere aandacht geschonken aan de twee vogels en binnen een dag zaten ze samen gezellig naar buiten te kijken en te slopen aan de wilgentak. Af en toe liet ik de logé even op de opstapstok stappen en dat verdiende natuurlijk een beloning. En echt alles vond ze lekker. Onze Donna is erg kieskeurig wat lekkere dingen betreft maar deze gaai lustte echt alles! Dus ook appel. Toen de eigenaren van de logé haar op kwamen halen vertelde ik over wat Quappa allemaal lust. Het baasje wilde het niet geloven want hun vogel lustte niks!

Om te laten zien dat hun papegaai zelfs appel lust heb ik haar een stukje gegeven als beloning voor het op de stok stappen. ……. Ze at het niet op maar gooide het echt weg. Toen ik naar de eigenaar keek zag ik dat deze met haar lichaam naar de papegaai toe zat. Ik heb de eigenaar gevraagd om haar lichaam een kwartslag te draaien en vanuit haar ooghoeken naar de papegaai te kijken. Daarna weer een stukje appel aangeboden aan de logé en jawel hoor. Het baasje keek niet dus nu kon ze het stukje appel lekker opeten. Het verschil was echt alleen de lichaamshouding van het baasje!

Het gedragsprotocol luistert erg nauwkeurig. 1 verkeerde blik, 1 troostend woordje op het verkeerde moment en de papegaai heeft het door. Ikzelf heb vooral moeite met het vraag en antwoord spelletje. Vaak zit Donna lekker te brabbelen als ze dan ineens roept ”kwak, kwak” waarop ik dan heel braaf roep: Goed zo meissie, dat zijn de eendjes he?  Maar inmiddels zijn we wel zover dat Donna nu met veel plezier meegaat op de gaaienwandelwagen om boodschappen te doen, we gaan samen onder de douche, als ik thuis ben zit ze op/in de klimboom en twee weken geleden heb ik haar zelfs even kunnen koppie krauwen.

’s Avonds spelen we kiekeboe onder een handdoek en gisteren heb ik voor het eerst een stukje veer af kunnen knippen. Het gaat goed komen tussen Donna en mij….ik weet het zeker !

 

Misschien is het ook handig de "gouden omgangsregels" eens door te lezen.

 

     
wetenswaardigheden

 

(© 2007)

http://forum.parkietenweb.nl/index.php?PHPSESSID=27297eec9cd1b921f41241fabd645422&topic=15408.0